بازخوانی اخلاق بندگی در صحیفه سجادیه، ۳،
استاد حوزه: دیگر گزینی در دعا منشا برکات فردی و اجتماعی است
به گزارش قائم، قم رییس پژوهشکده اخلاق و معنویت اظهار داشت: در صحیفه سجادیه نشانه های فراوانی از دیگر گزینی در دعا می بینیم که می تواند منشاء برکات فراوانی در عرصه فردی و اجتماعی باشد، همچون این که در دعاهای خیلی از ضمیر متکلم مع الغیر مانند «وجعلنا» استفاده شده است.
حجت الاسلام والمسلمین حسن بوسلیکی در گفتگو با ایسنا به بیان مسائلی پیرامون آثار و برکات دعا برای دیگران پرداخت و اظهار داشت: همچون خاصیت های برجسته ای که در صحیفه سجادیه بیان شده دیگر گزینی یا دیگر گرایی در دعا است ما زمانی که به بلا یا مصیبتی مبتلا می شویم یا خواسته ای داریم دست به دعا برمی داریم، در وضعیت عافیت فراموش می نماییم برای دیگران دعا نماییم این در شرایطی است که دعا برای دیگران منشاء اثرات و برکاتی دارد.
رئیس پژوهشکده اخلاق و معنویت اضافه کرد: دعاهایی بسیاری برای افراد و گروههای خاص در صحیفه سجادیه آورده شده که ناظر به دیگران است؛ بعنوان مثال همسایه ها، دوستان، فرزندان و پدر و مادر آنهایی که به پیامبران ایمان آوردند و حتی آنهایی که ما آنها را نمی شناسیم مانند مرزدارانی که در اقصی نقاط کشور برای امنیت ما در سختی هستند.
وی با تأکید بر ضرورت دعا برای دیگران اضافه کرد: دعا برای دیگری اگر تبدیل به یک فرهنگ شود، سفارش یا دستور خداوند به حضرت موسی(ع) را به ما یادآوری می کند که نقل شده است: خداوند از حضرت موسی می خواهد او را با زبانی که گناه نکرده دعا کند و سپس حضرت موسی با تواضع بیان می کند: خداوندا آن زبان را از کجا بیاورم؟ سپس خداوند پاسخ می دهد: اُدعُنِی علی لسانِ غیرِک من را با زبان دیگری دعا کن، به این معنا که کاری کن که دیگری برای تو دعا کند. به عنوان مثال، زمانی که فرد کار خیری انجام می دهد و دیگران در مقابل آن می گویند خداوند پدر و مادرت را رحمت کند این جمله مصداق دعای دیگری در حق فرد است.
بوسلیکی افزود: در روایت دیگری نقل شده است؛ که در روز عرفه در صحرای عرفات عبدالله ابن جندب ایستاده بود دعا می کرد. دستش بلند کرده بود رو به آسمان گریه می کرد و اشک می ریخت. از او پرسیدم برای چه چیزی این طور گریه می کردی؟ فرمود من چیزی برای خودم نمی خواهم، برای برادران دینی دعا می کنم چون که از امام شنیدم کسی که برای برادر دینی خود دعا بکند از عرش به او ندا می رسد که صد هزار برابر آن چه که دعا کردی برای خودت است، با خود اندیشیدم که صد هزار دعای مستجاب را برای یک دعا که نمی دانم مستجاب می شود یا نه، واگذارم.
این استاد حوزه اضافه کرد: امام سجاد(ع) در دعای ۲۶ صحیفه سجادیه می فرمایند: «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ تَوَلَّنِی فِی جِیرَانِی وَ مَوَالِی الْعَارِفِینَ بِحَقِّنَا، وَ الْمُنَابِذِینَ لِأَعْدَائِنَا بِأَفْضَلِ وَلَایتِک؛ بارخدایا بر محمد و آلش درود فرست، و مرا در ارتباط با رعایت حق همسایگان و دوستانم که به حق ما معرفت دارند، و با دشمنان ما در ستیزند به بهترین صورت یاری فرما.»
وی اضافه کرد: در ادامه دعای ۲۶ صحیفه سجادیه آمده است: «و ایشان (همسایگان و دوستان) را برای بپاداشتن سنّت خود، و به کارگرفتن آداب نیکویت در ارفاق به ضعیفان، و برآوردن حاجت آنان و عیادت بیماران و هدایت راهجویان و خیرخواهی نسبت به مشورت کنندگان و دیدارنمودن از مسافران برگشته به وطن و پنهان داشتن راز مردم و پوشاندن عیوب خلق خدا و یاری دادن به ستمدیدگان و حُسن مواسات در مایحتاج زندگی با آنان و دریغ نورزیدن از پیشکش و بخشش فراوان و عطاکردن قبل از درخواست موفق فرما.»
رئیس پژوهشکده اخلاق و معنویت خاطرنشان کرد: در قسمت دیگری از دعای ۲۶ صحیفه حضرت می فرمایند: «بارخدایا مرا توفیق ده که بدکارشان را به احسان پاداش دهم و از ستمکارشان با گذشت و بخشش صرف نظر کنم و نسبت به همه آنان نیک گمان باشم و با همه آنان به نیکی رفتار کنم، و چشم از خطای آنان عفیفانه بپوشم و از باب فروتنی با ایشان نرم باشم و بر بلادیدگان آنان به مراسم رحمت رقّت آورم و در نبودشان دوستی و محبت خویش را بر آنان ظاهر سازم و از سراخلاص دلبسته دوام نعمت آنان باشم.»
بوسلیکی اشاره کرد: دعای ۲۶ صحیفه سجادیه دو جنبه دارد؛ امام سجاد(ع) ابتدا در حق دیگران دعا می کنند و سپس از خداوند می خواهند خودشان در مقابل دیگران چگونه باشند که مسئله خیلی مهمی است. همین طور در فراز دیگری از این دعا آمده است: «وَ أُحِبُّ بَقَاءَ النِّعْمَةِ عِنْدَهُمْ نُصْحاً؛ از سراخلاص دلبسته دوام نعمت آنان باشم» این دعا نقطه مقابل حسادت است. حضرت در آخر دعا می فرمایند: «وَ ارْزُقْنِی مِثْلَ ذَلِک مِنْهُمْ، وَ اجْعَلْ لِی أَوْفَی الْحُظُوظِ فِیمَا عِنْدَهُمْ؛ مرا نیز از سوی آنان رفتاری بدین صورت نصیب فرما و سهمی کامل تر از آن چه از خوبی ها نزد آنان است برای من قرار ده.»
این استاد حوزه در آخر اظهار داشت: امام سجاد(ع) در فراز دیگری از دعای ۲۶ صحیفه سجادیه از خداوند برای دوستان و همسایگان این چنین می خواهند که بصیرت آنان را در حق من و معرفتشان را به فضل من زیاد کن، تا بوسیله من اهل سعادت شوند و من نیز به جهت آنان نیک بخت گردم. به همین دلیل شاید برای بعضی از افراد این تصور ایجاد شود که امام به فکر خودشان بوده اند، اما توجه به دو آیه ۲۳ سوره شورا «قُلْ لَا أَسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبَیٰ؛ بگو: از شما [در برابر ابلاغ رسالتم] هیچ پاداشی جز مودّت نزدیکان را [که بنابر روایات خیلی خاندان ـ علیهم السلام ـ هستند] را نمی خواهم. و همین طور سوره فرقان آیه ۵۷ می فرماید: قُلْ مَا أَسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ مِنْ أَجْرٍ إِلَّا مَنْ شَاءَ أَنْ یَتَّخِذَ إِلَیٰ رَبِّهِ سَبِیلًا؛ (بگو بر این [رسالت] اجری از شما طلب نمی کنم جز این که هر کس بخواهد راهی به سمت پروردگارش [در پیش] گیرد.»، این مساله را به روشنی برای ما تبیین می کند که پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) جز سعادت و هدایت مومنان نمی خواستند.
حرف آخر اینکه حجت الاسلام والمسلمین حسن بوسلیکی در گفتگو با ایسنا به بیان مسائلی پیرامون آثار و برکات دعا برای دیگران پرداخت و گفت: همچون خاصیت های برجسته ای که در صحیفه سجادیه بیان شده دیگر گزینی یا دیگر گرایی در دعا است ما زمانی که به بلا یا مصیبتی مبتلا می شویم یا خواسته ای داریم دست به دعا برمی داریم، در وضعیت عافیت فراموش می نماییم برای دیگران دعا نماییم این در حالی است که دعا برای دیگران منشأ اثرات و برکاتی دارد. فرمود من چیزی برای خودم نمی خواهم، برای برادران دینی دعا می کنم چون که از امام شنیدم کسی که برای برادر دینی خود دعا بکند از عرش به او ندا می رسد که صد هزار برابر آنچه که دعا کردی برای خودت است، با خود اندیشیدم که صد هزار دعای مستجاب را برای یک دعا که نمی دانم مستجاب می شود یا نه، واگذارم. رئیس پژوهشکده اخلاق و معنویت اشاره کرد: در قسمت دیگری از دعای ۲۶ صحیفه حضرت می فرمایند: بارخدایا مرا توفیق ده که بدکارشان را به احسان پاداش دهم و از ستمکارشان با گذشت و بخشش صرف نظر کنم و نسبت به همه آنان نیک گمان باشم و با همه آنان به نیکی رفتار کنم، و چشم از خطای آنان عفیفانه بپوشم و از باب فروتنی با ایشان نرم باشم و بر بلادیدگان آنان به مراسم رحمت رقّت آورم و در نبودشان دوستی و محبت خویش را بر آنان ظاهر سازم و از سراخلاص دلبسته دوام نعمت آنان باشم.
منبع: qawem.ir
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان قائم در مورد این مطلب