سرانه مطالعه کودک در ایران پایین تر از متوسط جهانی اخطار کارشناسان
به گزارش قائم، افزایش قیمت کاغذ و مواد اولیه چاپ در ماه های اخیر، صنعت نشر را بیشتر از هر زمان دیگری تحت فشار قرار داده؛ فشاری که در حوزه کتاب کودک و نوجوان هم به وضوح دیده می شود. در شرایطی که فعالین حوزه نشر از کاهش قدرت خرید خانواده ها و افت تیراژ کتاب سخن می گویند، آمارها نشان میدهد سرانه دسترسی کودکان به کتاب همچنان با استانداردهای جهانی فاصله دارد.
به گزارش قائم به نقل از خبر آنلاین به نقل از ایلنا، کانون پرورش فکری خردسالان و نوجوانان کوشیده است با برگزاری نمایشگاه تخصصی کتاب کودک و نوجوان، قسمتی از فشار اقتصادی ناشران و خانواده ها را کم کند. نمایشگاهی که بگفته برگزارکنندگان، علاوه بر دفاع از ناشران، تلاشی برای برگرداندن خردسالان به فضاهای فرهنگی و جمعی بعد از ماه ها دوری از محیط های آموزشی و اجتماعی است.
مجتبی دانشور، مدیر نظارت، چاپ و توزیع کتاب کودک و نوجوان کانون پرورش فکری خردسالان و نوجوانان، در گفت و گو با ایلنا با اشاره به برگزاری این نمایشگاه اظهار داشت: «هر سال در اردیبهشت ماه درگیر نمایشگاه بین المللی کتاب تهران بودیم که در دوران کرونا بصورت مجازی برگزار شد و امسال هم به سبب شرایط خاص و محدودیت ها، قسمتی از فعالیتها تحت الشعاع قرار گرفت. در عین حال تصمیم گرفتیم نمایشگاه تخصصی کودک و نوجوان را از ۳۰ اردیبهشت تا ۱۲ خردادماه در کانون پرورش فکری برگزار نماییم.»
بگفته او، ۵۲ ناشر کودک و نوجوان در این رویداد حضور دارند و سعی شده ناشران شاخص حوزه کودک در آن شرکت نمایند. دانشور توضیح داد: در کشور حدود ۳۰۰ ناشر کودک ثبت شده اند و در نمایشگاه کتاب تهران هم حدود ۱۵۰ ناشر حضور داشتند، اما به سبب محدودیت فضا و همزمانی برخی برنامه ها امکان حضور همه ناشران وجود نداشت.
او هدف اصلی نمایشگاه را دفاع از ناشران و کاهش فشار اقتصادی بر صنعت نشر عنوان نمود و اضافه کرد: خیلی از کسب وکارهای فرهنگی در ماه های اخیر صدمه دیده اند. در چرخه معمول فروش کتاب، برگشت سرمایه چند ماه طول می کشد اما در نمایشگاه ها ناشر می تواند بدون واسطه کتاب را مستقیم به مخاطب عرضه نماید و درآمد فروش سریع تر به دست او برسد.
دانشور همین طور به نقش فرهنگی این نمایشگاه اشاره نمود و اظهار داشت: از اسفندماه سال قبل تا مدت ها خیلی از بچه ها کمتر در مدرسه و جمع های همسالان حضور داشتند. بنابراین کوشش کردیم فضایی فرهنگی و اجتماعی برای خردسالان ایجاد کنیم؛ مشابه تجربه جشنواره اسباب بازی که بعد از فروکش کردن کرونا برگزار شد.
اما مهم ترین چالش این روزهای بازار کتاب، افزایش قیمت هاست. مدیر نظارت، چاپ و توزیع کتاب کودک و نوجوان کانون اظهار داشت: از شهریورماه سال قبل قیمت کاغذ و مواد اولیه چاپ افزایش شدیدی داشته و این موضوع قیمت کتاب را بالا برده است. بااینکه هنوز آمار رسمی منتشر نشده، اما برآورد ناشران نشان میدهد قیمت کتاب در شش ماه اخیر بین ۷۰ تا ۹۰ درصد افزایش پیدا کرده و در تعدادی موارد تقریباً دو برابر شده است.
بگفته او، طبیعی است که در چنین شرایطی کتاب و محصولات فرهنگی در اولین ردیف حذف از سبد خانوار قرار بگیرند: خانواده ها وقتی با بالارفتن هزینه های زندگی مواجه می شوند، ابتدا هزینه های فرهنگی را کم می کنند و این مورد مستقیما بر آینده فرهنگی جامعه تأثیر می گذارد.
دانشور اشاره کرد: کانون پرورش فکری کوشیده قسمتی از این فشار را بوسیله توسعه کتابخانه ها و برنامه های فرهنگی جبران کند. یکی از وظایف کانون این است که دسترسی ارزان تر خردسالان به کتاب را فراهم آورد. کتابخانه های کانون و عضویت خردسالان در این مراکز می تواند قسمتی از این کمبود را جبران کند.
با این وجود، آمارهای حوزه نشر کودک بازهم نگران کننده است. بگفته دانشور، سال قبل حدود ۳۰ میلیون نسخه کتاب کودک و نوجوان در کشور انتشار یافته که به مفهوم انتشار تنها حدود ۱.۵ جلد کتاب به ازای هر کودک ایرانی در طول یک سال است؛ آماری که بگفته کارشناسان فاصله بسیاری با معیارهای جهانی دارد.
بررسی آمارهای بین المللی نشان میدهد بازار کتاب کودک در خیلی از کشورهای جهان یکی از مهم ترین بخش های صنعت نشر بحساب می آید. در بریتانیا سالانه بالاتر از ۶۳ میلیون نسخه کتاب کودک فروخته می شود و کتاب کودک حدود یک سوم کل بازار نشر این کشور را تشکیل می دهد. همین طور هر سال حدود ۱۰ هزار عنوان جدید کتاب کودک در بریتانیا منتشر می شود.
مطالعات «نشنال لیتراسی تراست» در بریتانیا نشان میدهد بالاتر از ۸۶ درصد خردسالان و نوجوانان این کشور حداقل یک کتاب شخصی در خانه دارند و برخی دانش آموزان بریتانیایی در طول سال بالاتر از ۲۰ کتاب مطالعه می کنند.
در کشورهای شمال اروپا هم وضعیت مطالعه بسیار بالاتر از متوسط جهانی است و بالاتر از ۷۰ درصد مردم در کشورهایی مانند نروژ، سوئیس و دانمارک سالانه حداقل یک کتاب می خوانند.
در آمریکا هم کتاب کودک یکی از سودآورترین بخش های صنعت نشر به حساب می آید و ارزش بازار جهانی کتاب کودک در سالیان اخیر به حدود ۱۲ میلیارد دلار رسیده است. خیلی از مدارس و کتابخانه های عمومی در آمریکا و اروپا برنامه های مستمر کتابخوانی برای خردسالان دارند و دولت ها سرمایه گذاری گسترده ای روی ترویج مطالعه انجام می دهند.
کارشناسان حوزه کودک باور دارند تفاوت اصلی ایران با کشورهای موفق در عرصه کتاب کودک، تنها در تعداد کتاب ها نیست؛ بلکه در میزان سرمایه گذاری روی کتابخانه های عمومی، دسترسی ارزان خردسالان به کتاب، برنامه های ترویج مطالعه در مدارس و حمایت پایدار از ناشران کودک است.
دانشور هم با تأکید بر این موضوع می گوید: وضعیت کتاب کودک نسبت به برخی حوزه های دیگر نشر بهتر شده و خانواده ها امروز بیشتر به کودک اهمیت می دهند، اما بازهم سرانه مطالعه کودک پایین است و این حوزه نیازمند حمایت جدی دولت و سرمایه گذاری بیشتر است؛ چونکه کتاب کودک مستقیما با خلاقیت، آموزش و آینده نسل جدید ارتباط دارد.
59243
منبع: قائم
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان قائم در مورد این مطلب