فرصتی که زندگی برای جبران خطاها به ما می دهد
قائم: پیامبر اکرم(ص) در روایتی، آرزوی مرگ را نهی می کنند و زندگی را فرصتی باارزش برای افزایش نیکی ها و جبران لغزش ها می دانند؛ فرصتی که تا باقی است، می توان با انجام کارهای نیک، توبه و جبران خطاهای گذشته، مسیر تازه ای در زندگی گشود.
به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، زندگی، حتی با همه دشواری ها و رنج هایش، مهلتی برای رشد معنوی و اصلاح رفتار است. در حکایتی از پیامبر اکرم(ص)، آرزوی مرگ مورد نهی قرار گرفته است؛ چونکه انسان نیکوکار با ادامه حیات می تواند بر حسنات خود بیفزاید و کسی که مرتکب خطا و گناه شده است، فرصت دارد از کرده خود پشیمان شود، عذرخواهی کند و در راه جبران گام بردارد.
بنابر روایت حوزه، رهبر شهید انقلاب در شرح این حدیث، با تبیین معنای عبارت های روایت، بر ارزش فرصت زندگی تاکید می کنند؛ فرصتی که نباید آنرا از دست داد و میتوان از آن برای افزایش نیکی ها، تقویت تقوا و جبران لغزش ها بهره گرفت. شرح این روایت از زبان ایشان در ادامه تقدیم مخاطبان می شود.
متن روایت
بسم الله الرحمن الرحیم؛ الحمدلله ربّ العالمین، والصلاة والسلام علی سیدنا محمد و آله الطاهرین، ولعنة الله علی أعدائهم أجمعین.
أَخْبَرَنَا ابْنُ مَخْلَدٍ، قَالَ: أَخْبَرَنَا أَبُو عُمَرَ، قَالَ: حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی أُسَامَةَ التَّمِیمِیُّ، قَالَ: حَدَّثَنَا الْوَاقِدِیُّ مُحَمَّدُ بْنُ عُمَرَ، قَالَ: حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الزُّهْرِیُّ، عَنْ یَزِیدَ بْنِ الْهَادِ، عَنْ هِنْدٍ بِنْتِ الْحَارِثِ الْفِرَاسِیَّةِ، عَنْ أُمِّ الْفَضْلِ، قَالَتْ: دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ (صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ) عَلَی رَجُلٍ یَعُودُهُ وَهُوَ شَاکٍ، فَتَمَنَّی الْمَوْتَ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ): «لَا تَتَمَنَّ الْمَوْتَ؛ فَإِنَّکَ إِنْ تَکُ مُحْسِنًا تَزْدَدْ إِحْسَانًا إِلَی إِحْسَانِکَ، وَإِنْ تَکُ مُسِیئًا فَتُؤَخَّرُ تُسْتَعْتَبُ، فَلَا تَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ». (۱)
شرح روایت
زندگی؛ مهلتی برای افزودن بر نیکی ها
عن أُمِّ الْفَضْلِ، قَالَتْ: دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ (صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ) عَلَی رَجُلٍ یَعُودُهُ وَهُوَ شَاکٍ، فَتَمَنَّی الْمَوْتَ.
ام فضل نقل می کند که پیامبر اکرم(ص) برای عیادت مردی بیمار به دیدار او رفتند. آن مرد از بیماری و رنجی که تحمل می کرد، شکایت داشت و آرزوی مرگ می کرد.
فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ): «لَا تَتَمَنَّ الْمَوْتَ؛ فَإِنَّکَ إِنْ تَکُ مُحْسِنًا تَزْدَدْ إِحْسَانًا إِلَی إِحْسَانِکَ».
پیامبر اکرم(ص) به او فرمودند: آرزوی مرگ نکن؛ چونکه اگر نیکوکار باشی، با ادامه زندگی می توانی بر نیکی هایت بیفزایی.
اگر انسان چند سال دیگر زندگی کند، فرصت بیشتری خواهد داشت تا کارهای نیک انجام دهد و بر حسنات خود بیفزاید. بخصوص برای جوان ترها که امکان دارد دهه های دیگری از عمر خودرا پیش رو داشته باشند، این فرصت می تواند زمینه ای برای رشد معنوی، تقویت ایمان و انجام اعمال صالح باشد.
زندگی، با وجود دشواری ها، رنج ها و خطرهایی که امکان دارد در راه آن وجود داشته باشد، فرصتی پرارزش برای نیکوکاری است. کسی که اهل احسان و تقواست، می تواند هر روز با رفتار بهتر، خدمت به دیگران و انجام مسئولیت های خود، بر اندوخته معنوی اش بیفزاید.
ادامه زندگی؛ مهلتی برای توبه و جبران خطاها
وَإِنْ تَکُ مُسِیئًا فَتُؤَخَّرُ تُسْتَعْتَبُ، فَلَا تَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ.
پیامبر اکرم(ص) در ادامه می فرمایند: اگر انسان بدکردار باشد، با تأخیر در فرا رسیدن مرگ، فرصت می یابد که رضایت و بخشایش الهی را بجوید و درصدد جبران خطاهای خود برآید.
واژه «تُسْتَعْتَبُ» در این روایت به معنای فراهم شدن فرصت برای کسب رضایت و بازگشت از خطا تفسیر شده است؛ مفهومی که با تعبیر «لَکَ الْعُتْبَی» در تعدادی دعاها نیز ارتباط دارد.
بر این اساس، ادامه زندگی فقط جهت افزایش حسنات نیکوکاران پرارزش نیست؛ بلکه برای کسانیکه در گذشته مرتکب خطا شده اند نیز مهلتی برای بازبینی در رفتار، توبه و جبران فراهم می آورد. انسان تا وقتی که زنده است، می تواند از اشتباهات خود درس بگیرد، حقوق تضییع شده دیگران را جبران کند، از کسانیکه به آنان صدمه رسانده است عذرخواهی کند و برای اصلاح مسیر زندگی خود بکوشد.
از این منظر، گذشت زمان را نباید صرفا مهلتی برای ادامه عادت های گذشته دانست؛ بلکه هر روز از زندگی می تواند زمینه ای برای اصلاح، بازگشت و انجام کارهای نیک باشد.
پیام اصلی روایت؛ فرصت زندگی را از دست ندهیم
پیامبر اکرم(ص) در این روایت، به دو امکان مهم در ادامه زندگی اشاره می کنند: افزایش نیکی ها برای نیکوکاران و جبران خطاها برای کسانیکه مرتکب گناه شده اند. هر دو گروه می توانند از فرصت حیات برای بهترشدن بهره بگیرند.
این نگاه، انسان را به ناامیدی و تسلیم در مقابل خطاهای گذشته دعوت نمی کند؛ بلکه بر امکان تغییر و اصلاح تاکید دارد. همان گونه که نیکوکار می تواند اعمال صالح بیشتری انجام دهد، خطاکار نیز می تواند با توبه، جبران و اصلاح رفتار، مسیر جدیدی در پیش بگیرد.
بنابراین، زندگی مهلتی برای ساختن آینده ای بهتر است؛ فرصتی که ارزش آنرا باید در امکان رشد، نیکوکاری و جبران لغزش ها جست وجو کرد. پیام پایانی این حدیث روشن است: تا وقتی که فرصت زندگی باقی است، میتوان بر نیکی ها افزود، از خطاها بازگشت و برای اصلاح گذشته و ساختن آینده ای بهتر گام برداشت.
پاورقی
۱. امالی شیخ طوسی، مجلس سیزدهم، ص ۳۸۵. ترجمه روایت: ام فضل می گوید: رسول خدا(ص) برای عیادت مردی بیمار به دیدار او رفتند. آن مرد از بیماری شکایت داشت و آرزوی مرگ می کرد. پیامبر(ص) به او فرمودند: «آرزوی مرگ نکن؛ چونکه اگر نیکوکار باشی، با زنده ماندن بر نیکی هایت افزوده می شود و اگر گناهکار باشی، فرصت می یابی از گناهانت عذرخواهی کنی؛ پس آرزوی مرگ نکنید.»
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان قائم در مورد این مطلب