هوش مصنوعی مقصر اصلی نیست ذهن ما شریک خبرهای جعلی است
به گزارش قائم، یک کارشناس اظهار داشت: هوش مصنوعی بااینکه نقش برجسته ی در تشدید اخبار جعلی دارد، اما نقش آن مکمل است و عوامل شناختی و روان شناسی اجتماعی نیز در باورپذیری این اخبار نقش پررنگی دارند.
به گزارش قائم به نقل از مهر، پرده دوم از سلسله نشست های «جنگ آشوب» با هدف بررسی و واکاوی وقایع دیماه ۱۴۰۴، در سرای شهید آوینی حوزه هنری با حضور علی مومنی، دبیر نشست، احسان شاه قاسمی و مهدی کاشفی فرد سخنرانان آن برگزار شد.
موضوع اصلی این جلسه «هوش مصنوعی و حادواقعیت» اعلام شد؛ مساله ای که طی ماه های اخیر و بخصوص بعد از تحولات در رابطه با فضای مجازی و گسترش ابزارهای تولید محتوای هوش مصنوعی، به یکی از بحث های جدی حوزه رسانه و سیاست تبدیل گشته است.
علی مومنی در شروع جلسه با اشاره به این که جامعه ایران در یک ماه گذشته با موجی از محصولات رسانه ای جدید مواجه شده که ریشه در حقیقت ندارند، تاکید کرد: خیلی از تولیدات اخیر، محصول ابزارهای هوش مصنوعی و فناوری های نوین هستند. در همین مدت کوتاه، بحث های زیادی در رابطه با خطرات هوش مصنوعی مطرح شده و مانند خیلی از پدیده های تکنولوژیک دیگر، نگاههای انتقادی و حتی برخوردهای سلبی با آن شکل گرفته است.
مومنی با اشاره به تجربه سیاست هایی نظیر فیلترینگ، این پرسش را بیان کرد و اظهار داشت: آیا چنین برخوردهایی می تواند مانع گسترش استفاده عمومی از این فنآوری شود یا خیر؟
مومنی هدف نشست را بررسی پدیده هوش مصنوعی در متن اعتراضات و نتایج آن برای مردم و حاکمیت دانست. در همین جهت از احسان شاه قاسمی و مهدی کاشفی فرد دعوت کرد تا ابعاد مساله را تحلیل کنند. وی در معرفی بحث، سؤال محوری جلسه را این گونه طرح کرد که چرا و چطور پدیده های اجتماعی به واسطه هوش مصنوعی گرفتار تحریف می شوند و چه سازوکاری سبب می شود این روایتهای غیرواقعی برای مخاطبان باورپذیر باشند؟
چرخه بی انتها مصرف محتوا
احسان شاه قاسمی در قسمت نخست سخنان خود تاکید کرد: برای تحلیل نقش هوش مصنوعی باید میان دو سطح تمایز قائل شد. یکی مسایل اجتماعی مانند ریشه های نارضایتی و دیگری نقش رسانه، هوش مصنوعی و اخبار جعلی. برخی تحلیل ها تلاش می کنند موج نارضایتی را به هوش مصنوعی نسبت دهند، در صورتیکه این پدیده ها در جامعه زمینه های مستقل خویش را دارند.
شاه قاسمی در ادامه با اشاره به مفهوم «اثر شخص سوم» توضیح داد: افراد به طور معمول تصور می کنند رسانه ها بر دیگران اثر می گذارند، نه بر خودشان، اما حالا حتی در رابطه با هوش مصنوعی هم همین الگو تکرار می شود و بسیاری گمان می کنند تاثیر این فناوری بیشتر متوجه دیگران است.
وی در ادامه به مساله الگوریتم ها و سازوکار پیشنهاددهی پلت فرم هایی مانند یوتیوب اشاره نمود و اظهار داشت: این سیستم ها به شکلی طراحی شده اند که کاربر را در چرخه مصرف محتوا نگه دارند. شاه قاسمی با اعلان اینکه حتی یک استاد دانشگاه هم ممکنست در این چرخه گرفتار شود، گوشزد نمود که نوجوانان و کاربران کم سوادتر صدمه پذیری بیشتری در مقابل چنین سازوکارهایی دارند.
شاه قاسمی با اشاره به برخی مصادیق فضای رسانه ای بیان نمود: در وقایع اخیر، نقش هوش مصنوعی در تغییر جهت گیری سیاسی برخی جریان ها قابل مشاهده بوده است. برخی جریان ها از راه تحلیل رفتار کاربران متوجه شدند چه چهره هایی برای افکار عمومی محبوب یا منفور هستند و بر همان اساس مسیر تبلیغاتی خویش را تغییر دادند.
«روایت اول» همیشه روایت درست نیست
در بخش دوم نشست، مهدی کاشفی فرد به مبحث روایتهای جعلی و سازوکار ایجاد اخبار نادرست پرداخت. او تاکید کرد: هوش مصنوعی باآنکه نقش برجسته ی در تشدید اخبار جعلی دارد، اما نقش آن مکمل است و عوامل شناختی و روان شناسی اجتماعی هم در باورپذیری این اخبار نقش پررنگی دارند. خطاهای شناختی، تعمیم های شتاب زده و سازوکارهای ذهنی سبب می شوند مخاطب از یک اتفاق کوچک، به قضاوت های کلی در رابطه با کل ساختار سیاسی و اجتماعی برسد.
وی همینطور نگاه رایج به مفهوم اخبار جعلی را نادرست دانست و اظهار داشت: بسیاری تصور می کنند اخبار جعلی صرفا خبری است که بتوان آنرا با صحت سنجی درست یا غلط تشخیص داد، در صورتیکه مساله پیچیده تر است و به فرآیندهای تولید روایت، بازنشر و برجسته سازی در شبکه های اجتماعی مربوط می شود.
کاشفی فرد نقش کلیشه سرعت در خبررسانی را هم بعنوان عاملی مهم یاد کرد و اظهار داشت: رسانه ها به اشتباه فکر می کنند اگر روایت اول را عرضه ندهند، میدان را واگذار کرده اند، اما همین شتابزدگی می تواند به تشدید بحران های رسانه ای و افزایش اخبار نادرست منجر شود.
وی در ادامه با اشاره به الگوریتم ها و روبات ها در شبکه های اجتماعی، به نمونه هایی از بازنشر سریع و گسترده اخبار اشاره کرد: در بعضی موارد، یک خبر در کمتر از یک دقیقه هزاران بازنشر می گیرد و همین مورد در تشکیل به ادراک عمومی اثر نقش تعیین کننده دارد.
در بخش پایانی نشست، سخنرانان بر این نکته تاکید کردند که مواجهه با بحران حادواقعیت و اخبار جعلی، بیشتر از هر چیز نیازمند تقویت سواد رسانه ای و تفکر انتقادی است. کاشفی فرد هم خاطرنشان کرد که ابزارهای تکنولوژیک برای مواجهه با اخبار جعلی، در نهایت ممکنست به اقتصاد پلتفرمی و شرکت های بزرگ داده محور کمک نماید و چاره اصلی، اصلاح شیوه های اطلاع رسانی و ارتقاء قدرت تحلیل جامعه است.
این نشست در مجموع تلاش داشت نشان دهد هوش مصنوعی نه فقط ابزار تولید محتوا، بلکه بخشی از سازوکار جدید تشکیل به افکار عمومی است؛ سازوکاری که اگر با ضعف سواد رسانه ای و بحران اعتماد عمومی همراه شود، می تواند حقیقت های جعلی را جایگزین حقیقت اجتماعی کند و جامعه را در معرض قطبی سازی و بحران های ادراکی قرار دهد. حرف آخر اینکه شاه قاسمی با اشاره به اینکه حتی یک استاد دانشگاه هم ممکنست در این چرخه گرفتار شود، گوشزد نمود که نوجوانان و کاربران کم سوادتر آسیب پذیری بیشتری در مقابل چنین سازوکارهایی دارند. او تصریح کرد: هوش مصنوعی اگرچه نقش برجسته ی در تشدید اخبار جعلی دارد، اما نقش آن مکمل است و عوامل شناختی و روان شناسی اجتماعی هم در باورپذیری این اخبار نقش پررنگی دارند. ایشان در ادامه با اشاره به الگوریتم ها و ربات ها در رسانه های اجتماعی، به نمونه هایی از بازنشر سریع و گسترده اخبار اشاره کرد: در بعضی موارد، یک خبر در کمتر از یک دقیقه هزاران بازنشر می گیرد و همین مورد در تشکیل به ادراک عمومی اثر نقش تعیین کننده دارد.
منبع: qawem.ir
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان قائم در مورد این مطلب