راهکارهای سریع خواندن کودکان را گمراه می کنند
به گزارش قائم، در سالیان اخیر بازار ابزارها و سفارش هایی که وعده پیشرفت سریع در خواندن می دهند داغ شده است. اما تحقیقات آموزشی نشان میدهد مهارت خواندن همچنان با آموزش نظام مند و تمرین تدریجی شکل می گیرد.
به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، در صورتیکه بریتانیا با شور و شوق فراوان خودرا برای «سال ملی خواندن» آماده می کند تا شاید شکوهِ از دست رفته ی کتابخوانی را به نسل جدید بازگرداند، سایه ای سنگین بر این رویداد سایه افکنده است. آمارهای اخیر «بنیاد ملی سواد» تکان دهنده است: اشتیاق به مطالعه در بین کودکان و نوجوانان به پایین ترین سطح خود در دو دهه ی اخیر رسیده است. دراین میان، والدینی که نگران عقب ماندن فرزندانشان از جهانِ واژه ها هستند، به سادگی در دام وعده هایی می افتند که ادعا می کنند یادگیری خواندن را «هک» کرده اند. اما آیا واقعا راهی میان بُر برای پیمودن مسیر پیچیده ی ذهن تا متن وجود دارد؟
بحران واژگانی در عصر دیجیتال کاهش میل به مطالعه، فراتر از یک تغییر سلیقه ی ساده است؛ این یک تهدید برای زیرساخت های فکری نسل آینده بحساب می آید. کتاب ها تنها حامل داستان نیستند، بلکه لابراتوار های زبانی اند. کودک در صفحات یک کتاب با واژگان نادر و چارچوب های دستوری پیچیده ای مواجه می شود که هیچ گاه در گفت وگوهای روزمره یا ویدیوهای کوتاه شبکه های اجتماعی شنیده نمی شوند. وقتی پیوند کودک با کتاب سست می شود، در حقیقت دایره ی واژگانی و قدرت تحلیل او محدود می گردد. در این فضایِ هراس الود، بازار «راه حل های سریع» پررونق شده است؛ محصولاتی که وعده می دهند بدون رنجِ تمرین، معجزه ی خواندن را رقم بزنند.
بنیانی به نام «فونیکس»؛ سد محکمی که میان بُر نمی شناسد
پیش از بررسی مدها، باید به یک اصل علمی بازگشت: یادگیری خواندن، یک پروسه زیستیِ خودکار (مثل راه رفتن) نیست، بلکه یک مهارت اکتسابیِ دشوار می باشد. هسته ی مرکزی این مهارت، «فونیکس» یا همان درک رابطه ی میان حروف و صداهاست. کودک باید بیاموزد که چه طور کدهای مکتوب را به صدا تبدیل کند (رمزگشایی). تحقیقات نشان می دهند که بدون تسلط بر این پایه، هیچ درک مطلبی حاصل نخواهد شد. اما مشکل اینجاست که فونیکس به زمان، تکرار و صبوری نیاز دارد؛ دقیقاً همان چیزهایی که در فرهنگ «مصرفِ آنیِ» امروز، کمیاب شده اند.
بررسی چند سراب در بیابان آموزش
۱. استراتژی حدس زدن؛ دور زدنِ فاجعه بار
برخی از به اصطلاح نوآوران آموزشی پیشنهاد می کنند که اگر کودک در خواندن کلمه ای مشکل دارد، بجای رمزگشایی صوتی، از روی تصاویر یا بافت جمله، کلمه را «حدس» بزند. محققان هشدار می دهند که این نه یک روش آموزشی، بلکه یک «راهبرد اجتنابی» است. کودکی که حدس زدن را می آموزد، هیچ گاه به یک خواننده ی مستقل تبدیل نمی گردد. او در مقابل نخستین متنِ بدون تصویر، سلاحش را از دست خواهد داد.
۲. جادوی زیرنویس؛ تماشا کردن معادل خواندن نیست
این ایده که «فقط زیرنویس تلویزیون را روشن کنید تا کودکتان با سواد شود»، بیش از اندازه ساده انگارانه است. مطالعات روی دانش آموزان دبستان نشان داده است که صرفِ مواجهه با متن زیر تصویر، به روان خوانی منجر نمی گردد. کودکی که هنوز در رمزگشایی کند است، اساساً نمی تواند پابه پای سرعت زیرنویس حرکت نماید و در نهایت ترجیح می دهد فقط به تصاویر خیره شود.
۳. وقتی فاصله مهم تر از شکل است
فونت هایی با طراحی های عجیب و غریب ادعا می کنند که خواندن را برای افراد نارساخوان آسان می کنند. اما حقیقت علمی ناامیدکننده است: آزمایش های عینی نشان می دهند که شکل حروف تأثیر ناچیزی دارد. آن چه واقعا کمک می نماید، «فضای سفید» است. فاصله بیشتر بین خطوط و حروف، متن را خواناتر می کند، نه طراحیِ مهندسی شده ی حروف.
۴. هیاهوی دیجیتال
جدیدترین ترندِ فضای مجازی، پررنگ کردن چند حرف اول کلمات است تا بطورمثال چشم را هدایت کند. باوجود جذابیت بصری، آزمایش های کنترل شده نشان می دهند که این شیوه نه سرعت مطالعه را بالا می برد و نه درک مطلب را. این تنها یک «ترجیح شخصی» است که در ترازوی علم، وزنی ندارد.
ما بعنوان شیفتگان دنیای کتاب باید بپذیریم که یادگیری زبان مکتوب، سفری طولانی است. میان بُرها شاید برای مدتی اضطراب والدین را تسکین دهند، اما بالاخره، این «تمرینِ مداوم» و «مواجهه با لذتِ کشف واژه هاست» که یک کودک را به یک خواننده ی مادام العمر تبدیل میکند. در دنیایی که همه چیز با یک کلیک جابه جا می شود، اجازه ندهیم مهارت خواندن، قربانیِ توهمِ سرعت شود. کتابخوانی یک ماراتن است، نه یک دوی سرعت.
منبع: ایبنا
منبع: qawem.ir
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان قائم در مورد این مطلب